Wstęp:

Analiza wycieczki

Wariant wycieczki	Opcja I	Opcja II
Początek wyprawy	Parking w Wys. Elbl.	Gdańsk
Czas trwania wycieczki	I dzień	II dni
Dystans:	100 km	200 km
Droga pod górę:	800 metrów	720 metrów
Poziom trudności:	4/6	3/6
Nawierzchnia	50% asfalt, 50% betonowe płyty i leśne ścieżki
Preferowany typ roweru:	Trekking, Cross, MTB, Gravel

Mapa

Na poniższej mapie zaznaczyłem Wam dwa warianty wycieczki. Wariant I zaczynając z parkingu leśnego już nad Elblągiem (dojazd z Gdańska autem) i wariant II - wycieczka z Gdańska.

Jeśli chodzi o jazdę na rowerze w tym regionie, to stąd zaczyna się bardzo sławny i licznie odwiedzany przez turystów Szlak Green Velo.

Rowerowy Szlak Green Velo to największa inwestycja rowerowa, jaką zrealizowano w Polsce Ciągnie się od Elbląga w pobliżu północnej granicy kraju w kierunku wschodnim i dalej ciągnie się wzdłuż wchodu aż na południe, do Przemyśla.

Część szlaku odbija stąd na zachód. Szlak Green Velo wiedzie przez pięć województw: świętokrzyskie, podkarpackie, lubelskie, podlaskie i oczywiście warmińsko-mazurskie.

Szlak rozciąga się na długości bliskiej dwóch tysięcy kilometrów! Ze strony głównej tego szlaku greenvelo.pl" wyczytać można wiele ciekawych informacji na temat szlaku. Są tu naprawdę wszystkie informacje o odcinkach trasy.

---

Moja wycieczka rozpoczyna się tuż nad Elblągiem. Zaczyna się tu piękny las. Można tu, na parkingu leśny bezpiecznie zostawić auto, jeśli tak jak ja musicie podjechać z innego miejsca. Należy zajechać od strony zachodniej. Wycieczkę również można zacząć z Elbląga, lub jakiegokolwiek miasta leżącego przy Zalewie Wiślanym.

Po dojechaniu na parking leśny złożyłem rower. Las jest tak ogromny, że właściwie przed wyruszeniem moją trasą możecie tu pochodzić jak wielu innych ludzi. Pewnie rosną tu grzyby ;-)

Wyruszyłem w kierunku zachodnim do Zatoki Elbląskiej, która jest częścią Zalewu Wiślanego najbardziej wysuniętą na południe.

Jest piękna pogoda i czuję, że to będzie fajna wycieczka. Ta z kolei jest bardziej spontaniczna. Docelowo kieruję się na Frombork, ale co mnie czeka po drodze, tego nie wiem.

Jadąc chwilę szosą, mając po lewej ciągle zatokę Elbląską docieram do Kamienicy Elbląskiej, a jadąc dalej pojawia się Kamionek Wielki. Pojawiają się pierwsze wzniesienia związane z formą tego terenu. Po chwili moją uwagę zwraca mała tablica oraz jakiś mały pomnik nieopodal. Zatrzymuję się i czytam.

---

Filia obozu koncentracyjnego Stutthof

Mieści się tu pomnik upamiętniający niewolniczą pracę ponad pięciuset więźniów, którzy pracowali głównie w cegielniach Hopehill i Reimannsfelder przy produkcji cegieł. Teraz mieści się tu Kamionek Wielki. W tej najdłużej działającej filii obozu KL Stutthof ponad 50 procent stanowili Polacy. Reszta więźniów to Białorusini, Ukraińcy, Łotysze, Litwini, Francuzi, Estończycy Rosjanie i Niemcy.

Był to najcięższy i najdłużej działający obóz pracy poza obozem macierzystym. Funkcjonował od 29 maja 1942 roku do 20 stycznia 1945 roku.

Odbiorcą cegieł produkowanych w tym obozie pracy były Niemieckie Zakłady Gliny i Kamienia.

Obozu strzegło około 50 esesmanów. Po ofensywie wojsk radzieckich 20 stycznia więźniowie zostali odesłani do obozu KL Stutthof, a filia została zlikwidowana.

---

Po tej krótkiej lekcji historii ruszyłem dalej. Wkoło jest dużo zieleni. Ruch aut znikomy. Kieruję się w kierunku brzegu Zalewu Wiślanego. Po drodze ratuję przed niechybną śmiercią jeża, nieśpiesznie pokonującego jezdnię. Otrzymuje ode mnie nowe imię - Ryzykantek.

Dojeżdżam do miejscowości Suchacz. Dowiaduję się z map Google, że są tu dwa punkty widokowe na Mierzeję Wiślaną. Super! Jadę na pierwszy. Dojazd odrobinę skomplikowany, ale po niedługim czasie udaje mi się trafić na miejsce. Wcześniej mieści się niepubliczna szkoła podstawowa im. Kaprów Polskich w Suchaczu.

Z tego miejsca odbija mała dróżka wiodąca pod górę. Na jej początku zobaczyć możemy pamiątkowy głaz upamiętniający zlot Związku Harcerstwa Polskiego w 1961 roku. Jeszcze chwila jazdy wąską leśną ścieżką i trafiam na miejsce. Widok warty trudu.

---

Punkt widokowy Carla Pudora

Ponoć ponad sto lat temu w tym miejscu stała już wiata widokowa, która została zniszczona. Na prośbę mieszkańców kilka lat temu zarządca Nadleśnictwa Elbląg zgodził się, by odnowić to miejsce. To miejsce nosi imię Carla Pudora, który był wielkim działaczem turystycznym na początku poprzedniego wieku.

Na miejscu znajduje się wiata oraz tablice historyczne, na których możemy przeczytać dużo ciekawych informacji o historii turystyki Wysoczyzny Elbląskiej, lasach tych terenów oraz o samej miejscowości Suchacz.

Udało mi się zrobić tu fajne zdjęcia.

---

Pora ruszać dalej. Niedaleko znalazłem drugi punkt widokowy. Może nie jest tak zjawiskowy jak poprzedni. Widać, że miejsce jest po prostu zarośnięte. Może kiedyś mieszkańcy również wyjdą z petycją do o odnowienie tego punktu. Zawsze to dodatkowa atrakcja turystyczna. Popatrzyłem jakiś czas na Zalew Wiślany.

---

Droga do następnej miejscowości wiedzie przez ładną i krętą drogę w lesie. W końcu pojawiają się Kadyny. Na dzień dobry przy drodze stoi wielki dąb, który zwraca moją uwagę.

Pomnik Przyrody - Dąb Jana Bażyńskiego

Z tablic informacyjnych można dowiedzieć się, że jest to jedno z najstarszych drzew w Polsce. Liczy ponad 700 lat! Chociaż jego stan nie jest najlepszy. Świadczą o tym duże dziuple i wypróchnienie. Widać też ubytki pnia i korony. Ale jakoś się trzyma i oby wytrzymał jak najdłużej ;-)

W obwodzie liczy ponad 10m. Wysoki na 21 metrów pięknie prezentuję swą zieloną koronę. Swą nazwę zmieniał wielokrotnie. Kiedyś miał miano 1000-letniego Dębu Niemiec. Zwany był również dębem królewskim. Później mówiono o nim Dąb Kadyny. Dąb Odrodzenia Polski to kolejna ładna nazwa, by finalnie przyjąć aktualną nazwę od imienia Jana Bażyńskiego - dawny właściciel Kadyn. Jedno z najstarszych drzew w Polsce (ok. 720 lat). Wymiary (stan na 2015 rok):

---

Kadyński Las

Obok Dębu Bażyńskiego stoi mały las. Występują w nim buki, jesiony i dęby. W latach 80-tych poprzedniego wieku utworzony został tu Rezerwat Przyrody Kadyński Las. Właśnie ze względu na wiek tego przeważającego w buki lasu wraz z wieloma dębami szypułkowymi, których wiek sprawia, że wiele z nich również jest pomnikami przyrody.

Przez ten majestatyczny las wiodą oznakowane ścieżki. Jedna dla zmotoryzowanych, a druga dla pieszych. Piesi turyści mają okazję przejść się ciekawą ścieżką przyrodniczo-dydaktyczną, która wykonana jest z drewna i liczy 219 stopni! A może 220? Drugi raz liczyć nie będę ;-)

Ta dydaktyczna droga prowadzi do Klasztoru Braci Franciszkanów oraz do leżącej nieopodal wieży widokowej. Super!

Klasztor Braci Mniejszych Franciszkanów w Kadynach

Klasztor powstał w siedemnastym wieku. Początkowo był drewniany, co niosło ze sobą duże ryzyko spalenia w razie zaprószenia ognia. Dlatego rozpoczęto później budowę murowaną. Po rozbiorach Polski w 1826 roku został opuszczony przez ostatnich zakonników, którzy trafili do innych klasztorów. Budynek został częściowo rozebrany, a pozostałości zmieniły się w ruinę.

W mojej ocenie to bardzo ładna i cicha okolica. Dla osób chcących chwilę pobyć na terenie klasztoru celem modlitwy, to świetna okazja. Przy murach klasztoru biegnie mała ścieżka, która ucieka trochę w głąb lasu, by po chwili doprowadzić do wieży widokowej. Duża drewniana wieża sprawia wrażenie wytrzymałej.

Wieża widokowa w Kadyńskim Lesie

Bardzo przyjemny widok z góry drewnianej wieży widokowej. Widać w oddali Zalew Wiślany. Lokalizacja wieży powinna dla wprawnego oka dostarczyć widoków na przekop Mierzei Wiślanej. Dobrze mieć ze sobą lornetkę. Ogólnie dużo zieleni no i las, po którym też warto pospacerować.

Wracam drugą ścieżką. Prostszą, bo z górki i już bez schodów, po których wcześniej niosłem rower. Na rozwidleniu dróg stoi posąg Maryi, a obok mieszczą się znaki informacyjne, co i gdzie prowadzi. Takich samych posągów Maryi widziałem jeszcze kilka jadąc dalej.

---

Powoli wyjeżdżam z Kadyńskiego Lasu. Wracam na szlak nad Zalewem Wiślanym. Jedzie się bardzo sympatycznie. Ścieżka Green Velo wiedzie między polem a zalewem po betonowych płytach. Co raz mijam małe plaże, a piasek jest tu typowo morski. Widok w stronę zalewu jak i pól bardzo mi się podoba. Jest sielankowo.

W tak miłych okolicznościach kieruję się do miejscowości Tolkmicko. Ta mała, malownicza miejscowość posiada port przy plaży. Pojechałem tam chwilę popatrzeć na okolicę. Bardzo ładne widoki ;-)

Ruszam dalej w kierunku głównego celu podróży - Fromborka. Ta nadbrzeżna trasa licząca blisko 15 kilometrów w odróżnieniu od poprzedniej drogi do Tolkmicka na odsłoniętym terenie, teraz prowadzi przez zalesione tereny. Bardzo fajna odmiana. Jestem pozytywnie zaskoczony.

Ścieżka czasami jest bardziej grząska i trzeba prowadzić rower, ale to nie problem. Nigdzie się nie śpieszę. Na wyczerpanych rowerzystów czeka w lesie MOP Green Velo gdzie mogą w cieniu odpocząć i ruszyć dalej. Po jakimś czasie dojeżdżam do Fromborka.

---

Frombork

Bardzo ładne miasto turystyczne tego regionu. Po części przez cichą i spokojną okolicę i przez obiekty historyczne, które się tu znajdują. Miasto ma ładny port, który jest dobrze skomunikowany z innymi miastami Mierzei Wiślanej. Tam pojechałem na początek. Patrząc w stronę wody można popatrzeć na okolicę i pływające promy. Patrząc w stronę miasta również dostrzeżemy miłą dla oka panoramę miasta.

Wieża Wodna

Początkowo w tym miejscu funkcjonował między innymi młyn wodny. Dopiero dużo później powstała tu wieża, która stoi po dziś dzień. Wybudowana została w 1571 roku.

Wieżę wyposażono w nowoczesny innowacyjny jak na tamte czasy system czerpakowy, który drewnianymi rurami dostarczał wodę na Wzgórze Katedralne. Woda pitna doprowadzona była kanałem wodnym, który wybudowano jeszcze przed powstaniem wieży - przed 1427 rokiem, celem dostarczania wody pitnej z rzeki Bauda.

Prezentację działania tego systemu zobaczyć możecie na tym krótkim filmiku.

Aktualnie w wieży mieści się kawiarnia. Można wypić tu przepyszną kawę na półpiętrze w otoczeniu stylowo przystrojonynch ścian oraz przy muzyce Jerzego Fryderyka Haendla. Sami zobaczcie, a następnie sprawdźcie, jakie piękne widoki są z punktu widokowego na szczycie wieży.

---

Bazylika Archikatedralna WNMP i św. Andrzeja

Ten gotycki kościół mieszczący się przy ulicy Katedralnej jest wizytówką tego miasta. Robi niesamowite wrażenie swymi rozmiarami. Powstał w IVX wieku na ufortyfikowanym Wzgórzu Katedralnym. Przed kościołem stoi pomnik Mikołaja Kopernika.

Jest to miejsce pochówku Mikołaja Kopernika, którego ducha czuje się w tym mieście.

Już od progu uderza majestat tej przestrzeni – surowe, ceglane ściany zdobione misternymi detalami gotyckiej sztuki budowlanej. Jednak to, co najciekawsze, kryje się głębiej.

Pierwszym elementem, który przyciąga uwagę, jest niesamowity ołtarz główny. Bogato zdobiony, pełen złotych i srebrnych elementów, zachwyca kunsztem wykonania. Obok niego, w bocznych kaplicach, znajdują się niezwykle piękne obrazy przedstawiające sceny biblijne, będące dowodem na ogromny talent i precyzję dawnych artystów.

W centralnej części nawy głównej znajdziemy ambonę, z której głoszone były kazania przez stulecia. Małe, rzeźbione postacie zdobiące jej balustradę przedstawiają świętych oraz sceny z życia Chrystusa. Co ciekawe, każdy z tych detali opowiada osobną historię, która wciąga i zmusza do refleksji.

Jednym z najważniejszych i najsłynniejszych miejsc w bazylice jest grób Mikołaja Kopernika. Tak, tego Kopernika! To właśnie tutaj, w cieniu katedralnych murów, spoczywa wielki astronom, który „wstrzymał Słońce i poruszył Ziemię”. Choć grób jest skromny, świadomość obecności miejsca pochówku tak wielkiego naukowca robi niesamowite wrażenie.

---

Wieża Radziejowskiego

Na terenie bazyliki znajduje się wieża widokowa im. Radziejowskiego. Jest to świetne miejsce do obserwacji caaaaałej okolicy. Można zobaczyć niezwykłą panoramę, która łączy w sobie historię i piękno naturalnego krajobrazu.

Gdy wspinałem się na szczyt wieży Radziejowskiego we Fromborku, każdy krok był jak podróż w czasie. W końcu, gdy dotarłem na górę, panorama rozciągająca się wokół mnie dosłownie zaparła mi dech w piersiach. Przede mną rozpościerał się Zalew Wiślany – spokojna, błękitna tafla, która w słoneczny dzień odbijała niebo jak gigantyczne lustro.

W oddali mogłem dostrzec linię Mierzei Wiślanej, a w drugą stronę wyłaniała się Wysoczyzna Elbląska z charakterystycznymi wzgórzami i lasami, które wydawały się sięgać aż po horyzont. Stojąc tam, na wysokości 70 metrów, miałem wrażenie, że cały region jest na wyciągnięcie ręki – jakbym mógł objąć wzrokiem historię i naturę jednocześnie. Z tej perspektywy nawet sam Frombork, ze swoją gotycką bazyliką i starówką, wyglądał jakby żył i oddychał dawnymi czasami.

---

Powrót opcja I

Z niechęcia ruszam dalej w trasę. Pora dokończyć jazdę pasem nadbrzeżnym tej stronu Zalewu Wiślanego. Od strony północnej najbardziej wysuniętą miejscowością jest Nowa Pasłęka, do której z Fromborka jest około 10 kilometrów drogi.

Krajobraz jak na początku jazdy wzdłuż brzegu. Płyty betonowe, po lewej woda, a po prawej pola. Praktycznie brak ludzi. Czasem mijam rowerzystów lub widzę ludzi jeżdżących konno.

Po dotarciu do Nowej Pasłęki kieruję się na mały port. Bardzo ładne widoki na Zalew i Mierzeję Wiślaną. Ogólnie jest tu cisza i spokój. Patrzę w stronę granicy z Rosją, która jest już na rzut oka - 2 kilometry.

Aby urozmaicić sobie wycieczkę, postanowiłem wrócić trasą biegnącą w głębi lądu. Zostało mi około 50 km by wrócić do lasu, z którego zaczynałem podróż. Tutaj na podróżników czeka typowo mazurski krajobraz, czyli pola. Mijam pełno małych miejscowości, które w zasadzie są do siebie bardzo podobne. Czasem jechałem asfaltem, a raz polną ścieżką. Jedzie się przyjemnie, a pogoda ciągle jest przepiękna.

Udało mi się raz wpakować w jakieś chaszcze i nie wspominam tego najlepiej. To był mały minus nie planowania wycieczki wcześniej i poleganiu w 100% na mapach Google.

Ostatnie kilometry to była czysta przejażdżka, ponieważ cała leśna droga była z górki. Powoli zbliżamy się do miejsca rozpoczęcia podróży. Po minięciu szlabanu, ukazał się parking. Podróż dobiegła końca.

---

Powrót opcja II

Powrót z Fromborka przez Zalew Wiślany jest również fascynujący jak I wariant wycieczki. Polega on na tym, że możecie wybrać się z Fromborka lub z Tolkmicka promem do Krynicy Morskiej, lub do Piasków, w zależności od tego, skąd wyruszacie.

Ja planowo w 2024 roku miałem płynąć nowo utworzoną linią z Fromborka do Piasków, czyli najbliżej granicy z Rosją na Mierzei Wiślanej. Jednak ze względu na większy niż zwykle wiatr w tym dniu, mój rejs został przełożony i zostałem poproszony o to, czy mogę tego dnia przepłynąć większą jednostką, ale właśnie z portu w Tolkmicku. Prom z tej miejscowości pływa do Krynicy Morskiej.

Zakup biletów na rejs możliwy jest przez internet. Bilety na rejs z Fromborka do Piasków kupić możecie Tutaj. Bilety na rejs z Tolkmicka do Krynicy Morskiej możecie kupić Tutaj.

Tak więc po przespanej nocy w pensjonacie we Fromborku wyruszyłem rano do oddalonego o około 15 kilometrów Tolkmicka. Rejs z tutejszego portu odbył się o planowanej godzinie. Rowery były wciągane przez załogę na górę statku. Kilka osób przyjechało elektrykami. Współczułem załodze ze względu na nieergonomiczny i wymuszony sposób wciągania maszyn na górę promu.

Bileter wyczytuje po kolei osoby z nazwiska, więc domniemam, że RODO jeszcze nie dotarło do Tolkmicka, ale mi to nie przeszkadza. Po wejściu na prom zająłem miejsce w środku przy oknie i podziwiałem okolicę. Czasem wychodziłem też na zewnątrz, by popatrzeć na oddalającą się Wysoczyznę Elbląską.

Po dotarciu do Krynicy Morskiej chwilę czekałem na mój rower. Następnie ruszyłem w kierynku Gdańska.

Ze względu na to, że na moim blogu widnieje relacja z wycieczki po Mierzei Wiślanej, nie będę dublował wpisu i serdecznie zapraszam na wpis z dalszej części wycieczki, który mieści się Tutaj.

---

Podsumowanie:

Wysoczyzna Elbląska to miejsce, które bardzo pozytywnie zaskoczyło mnie swą różnorodnością, walorami przyrodniczymi i zabytkami.

Wszystkim polecam udanie się tu w okresie wiosenno-letnim, by podziwiać te okoliczności przyrody przy Zalewie Wiślanym.

Do zobaczenia na szlaku!